DİOKSİNLER

Dioksin, kimyasal olarak benzer klorlanmış dioksinler ve furanlar için ortak bir addır. Genel olarak, dioksin grubu 75 poliklorlu dibenzo-para-dioksin (PCDD) ve 135 poliklorlu dibenzofurans (PCDF) dan oluşmaktadır.

Dioksinler ve dioksin benzeri PCBler nelerdir?

Dioksinler, her zaman, farklı bileşimlerle bireysel bileşiklerin (kongenerler) karışımları olarak bulunurlar. En zehirli dioksin 2,3,7,8-tetrakloro-dibenzo-p-dioksini (2,3,7,8 TCDD) olup Temmuz 1976’da Seveso kimyasal kazasında çevreyi kirlettikten sonra „Seveso Zehir „olarak da bilinir. Dioksinlerin toksikolojik olarak değerlendirilmesi için, daha başka klor atomlarına sahip diğer 2,3,7,8 klorlu dioksinler veya furanlar ayrıca önemlidir. Bu 17 bileşik (7 dioksin, 10 furan) toksisitenin değerlendirilmesi için kullanılır ve toksit etki, toksisite eşdeğeri (TEQ) olarak 2,3,7,8 TCDD’ye göre ifade edilir.

Poliklorlanmış dioksin benzeri bifeniller (PCB’ler) ayrıca, dioksinlere benzer kimyasal yapıya sahip klorlanmış hidrokarbonlardır. Bunlar, bir bifenil iskeletine farklı sayıda klor atomunu bağlayabilen bir madde grubudur. Toplamda 209 muhtemel bağlantı (konjenerler) mevcuttur. Bu 209 muhtemel PCB-konjenerlerden on ikisi, PCDD / PCDF benzeri alansal ve elektronik yapıya sahip (non ortho konjenerler PCB-Nr. 77, 81, 126, 169 ve mono ortho konjenerler 105, 114, 118, 123, 156, 157, 167, 189)dioksin benzeri PCB olarak adlandırılır. En zehirli dioksin benzeri etkiyi PCB 126 göstermektedir.

Dioksinler nasıl ortaya çıkıyor?

Dioksinler hiç bir endüstriyel ölçekte üretilmemiştir. Tüm yakma işlemlerinde, klor ve organik karbon mevcut olduğunda belirli şartlar altında örneğin bazı sıcaklıklarda istemsiz olarak ortaya çıkarlar. Dioksin 300 ° C ve daha fazla sıcaklıkta oluşur ve 900 ° C ve daha yüksek sıcaklıklarda yok olur. Dioksinler orman yangınları ve volkanik patlamalar sırasında da ortaya çıkabilir. Klorun kullanıldığı tüm kimyasal üretim işlemlerinde bile az ya da çok miktarda dioksin oluşur ve az veya çok kirlilik olarak ürünlerde mevcut olabilir. Örneğin, klorofenoller, yüksek miktarda dioksinlerle kirlenmiş maddelerdir, örneğin, 1989 yılından beri bazı ülkelerde yasaklanan pentaklorofenol (PCP).

Dioksinler insan vücuduna nasıl girer?

İnsanlar yüzde 90-95 oranında dioksini gıdalarla alırlar. Bu alımın neredeyse üçte ikisi et ve süt ürünlerinin tüketimi yoluyla gerçekleşir. Balıklar – yağ içeriğine bağlı olarak – daha yüksek dioksin içerirler ancak sadece Almanya’da az miktarda tüketilmektedirler. Solunum yoluyla alım, mesleki açıdan maruz kalmayan insanlara kıyasla önemsizdir.

Dioksinler, canlılarda, özellikle yağ dokusunda birikir ve yavaş yavaş bozunur. En zehirli dioksinin (2,3,7,8 TCDD) yarı ömrü insan vücudundaki yağda yakl. 7 yıldır ve en yavaş bozunan 2,3,4,7,8 pentaklorodivenzofuran yaklaşık 20 yıldan sonra yarıya kadar bozunmuş olur.

SORUMLU KİŞİLER

Fatih Yılmaz

Fatih Yılmaz

GBA Group Food Türkiye / Intercolab

Fatih.Yilmaz@intercolab.com

Dr. Markus Zell

Dr. Markus Zell

GBA Group Food Almanya

M.Zell@gba-group.de

Dr. Sven Unger

Dr. Sven Unger

GBA Group Environment Almanya

S.Unger@gba-group.de

IMPRINT
İntercolab Uluslararası Laboratuvar Analiz Hizmetleri San ve Tic. A.Ş
Kazım Dirik Mah. 234 Sk. No:14/D TR-35100 Bornova/İZMİR
Tel: +90 (0850) 850 05 22
Fax: +90 (0232) 480 05 22
Mail: info@intercolab.com
CEO: Fatih Yılmaz
Handelsregister / Commercial Registry: İZMİR
VAT: Bornova 626 040 0441